Etkili CV Hazırlama ve Mülakat Teknikleri

CV Nedir?

Kısacası CV; niteliklerinizin, becerilerinizin, deneyimlerinizin ve başvurduğunuz konu ile ilgili diğer özelliklerinizin yer aldığı açık ifadeli ve kolay anlaşılan, okuyan kişiyi etkilemeye yönelik bir özettir.

Mükemmel CV

Her kapıyı açan sizi anında iş sahibi yapan mükemmel CV diye birşey yoktur. Bir özgeçmişin tek amacı sizin bir öngörüşmeye çağırılmanızı sağlamaktadır. Bu nedenle mükemmel CV mülakata çağırılmanızı sağlayan CV dir diyebiliriz.

CV'nin Görevi

CV nin görevi kapıyı aralamaktır. Kapı aralandıktan sonra içeri girmekse; sizin kişiliğinize, becerilerinize, zekanıza ve elbette işe uygunluğunuza kalmıştır.

Bir CV'de İlk İzlenim

CV niz gelecekteki işvereninizin sizin hakkındaki ilk izlenimidir. İlk izlenimizi silmek ve değiştirmek mümkün olmadığı gibi, 'İLK' izlenimin aynı zamanda 'DOĞRU' izlenim olması çok önemlidir.

İşverenin Gözüyle CV

İşveren hergün onlarca hatta yüzlerce iş başvurusu ile karşı karşıya kalır. Özellikle iş ilanı verdiği zaman gelen CV leri detayları ile okuyup işe uygun niteliklerinizin olup olmadığını görmek için zaman yoktur. Gelen CV lere göz atılır ve önceden belirlenmiş anahtar noktalara bakılır. Örneğin; yaş, deneyim, nitelik, düzgün yada kötü bir CV, çok kısa yada çok uzun CV gibi. Anahtar tarama alanına uygun olmayan CV, benzerleri gibi çöp kutusunu boylar.

Doğru CV

İyi hazırlanmış bir CV, tasarımı ve sunumu ile yüzlercesi arasından farkedilmeyi sağlamalıdır. CV; sade, net, iyi düzenlenmiş ve konu ile ilgili olmalıdır. Deneyimleriniz, beceleriniz ve eğitiminiz ile ilgili önemli noktalara işaret etmelidir.

CV'nizin Yönetici Tarafından İncelenmesi

Ön elemeden geçen CV 'ler konu ile ilgili bir yöneticiye iletilir. Yöneticiler kendilerine iletilerin CV'lerin miktarına ve zamanına göre bir süre inceler, şanslı iseniz tümünü okur. Tümünü okuması için sağlanacak olan şey,  aranılan nitelikleri taşıması kadar ilginç olması, diğerlerinden farklı ve yaratıcı olmasıdır.

Hedef Odaklı CV

Bu nedenle CV'nizin sadece farkedilir olması değil, hedefe odaklı ve doğru bilgi sunulması gerekir. CV sizin kişiliğinizin aynasıdır. Gelecekteki yöneticinize sizin; faydalı, yaratıcı, düşünme ve fikir üretme konusunda ikna edebilmelidir. CV'niz bunu sağlarsa, nihai listeye ve hatta mülakata davet edilecekler listesine girebilirsiniz.

CV Hazırlamanız İçin 14 Öneri

1. Hedefe odaklanın

İyi bir CV hedefe ve işe odaklanmış olmalıdır. Çok zeki yada şirin görünmeye çalışmayın. Sonuçta işverenden değerli vaktini ve parasını sizin diğer başvuranlardan daha iyi olduğunuza karar vermesi için harcamasını istiyorsunuz.  İşveren sizin; deneyimlerinizin, becerilerinizin ve eğitimizin yeterliliğine bakacaktır. Esprilerinize değil.

2. Uzunluk

Yeni mezunlar ve 1-2 yıl iş deneyimi olanlar için; 1 sayfa, deneyimliler için en fazla 2 sayfa olmalıdır.CV'de 3.sayfa sadece yayınlanmış eserler, verdiğiniz yada kattığınız eğitimler, konferanslar gibi listeler için kullanılmalıdır. Ön mektup kesinlikle 1 sayfayı aşmamalıdır.

3. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerine dikkat edin

İfade bozuklukları, dilbilgisi hataları, yazım ve noktalama işareti hataları CV'niz ne kadar iyi olursa olsun dikkatsiz ve özensiz olduğunuza işaret eder. Kullandığınız dil; anlaşılır ve yalın olsun. CV'nizi yazdıktan sonra birkaç kere okuyun ve dikkatli bir yakınınıza da okutun. Sizin gözünüzden kaçanları o görebilir.

4. Sayılar önemlidir

Sayılar çarpıcıdır ve akılda kalır. CV'nizde sayı kullanın. Bir sayı bazen on sözcükten daha fazla şey ifade eder. Örneğin; satışların artmasına katkıda bulundum yerine, satışların %45 artmasında payım oldu daha çarpıcıdır.

5. İlanda satır aralarına dikkat edin

İlanı dikkatli okuyun, tekrar okuyun. İlanda aranan yapıya uygun bir CV hazırlayın. Her farklı işbaşvurusu için ayrı bir CV hazırlamanız gerekebilir. Özellikle farklı alanlarda deneyimli iseniz. Ancak CV'nizin yanlış yönlendirici olmamasına dikkat edin. İlanda işverenin kullandığı sözcüklere, vurguladığı niteliklere dikkat edin. Hazırladığınız CV veya mektupta bu sözcükleri veya eş anlamlıları kullanın. Mümkünse şirketin web sitesini inceleyerek kurum yapısı ve kültürü hakkında bilgi edinin. Bu bilgileri CV'nizi hazırlarken kullanabilirsiniz.

6. Pozisyonun size uygun olması önemlidir

Eğer ilan sizin sahip olduğunuz nitelikler ile uyuşmuyorsa, boş yere CV'nizi göndermeyin. Çünkü; çöpe gidecektir. Gereksiz yere karşı tarafında vaktini boşa harcamış olacaksınız.

7. CV bir satış aracıdır

Kendizi, becerilerinizi, yeteneklerinizi ve deneyimlerinizi değil, bütün bunların işverene sağlayacağı faydayı sattığınızı unutmayın. Abartmadan ama canlı ve yaratıcı olun. Sizi işe almakla işverenin neler kazanacağını vurgulayın.

8. CV'niz güzel ve temiz görünmeli

Temiz, sade ve basit bir format kullanın. Microsof Word ve benzeri programlardaki hazır formatları kullanacaksanız, en sade olanını tercih edin. Süslemeler, bol renk ve konsrattan kaçının. CV'niz kolay okunur olmalı. CV'nize yakın tarihlerde çekilmiş bir fotoğrafınızı eklerseniz, daha iyi olur. Ancak; dikkat fotoğrafınız işe yönelik ve yakın tarihli olmalıdır. 10 Yıl önceki haliniz değil. Çok önemli bir nokta, CV'nizde süslü fontları kesinlikle kullanmayın. Standart fontların dışına kesinlikle çıkmayın. Alıcının bilgisayarında sizin kullandığınız fontlar yoksa, sadece karakter çorbası olarak gözükecek ve çöp kutusunu boylayacaktır.

9.Yakın zamanda yaptıklarınızdan bahsedin

Hayallerinizden yada bebekliğinizden değil. Pozisyonla ilgili önemli bilgileri öncelikle yazın. Konu ile ilgili olmayan deneyimlerinizi yazmayın yada çok kısa bir cümle ile yazın.

10. Dürüst olun

Fazla gelişmiş hayal gücüne dayalı CV'lerin sahipleri eninde sonunda kendilerini zor durumda bulurlar. Gerçekleri abartarak yada yalan söyleyerek girdiğiniz bir işte heran yalanınızın ortaya çıkması korkusuyla çalışmaya değer mi? Saklayacak çok şeyiniz olduğu için böyle bir ortamda ne yöneticinizle nede diğer çalışanlarla iyi iletişim kurmanız mümkün olmayacaktır. Gerçek olmayan beyanda bulunmak sizin güvenilirliğinizi ve itibarınızı da zedeleyecektir.

11. Kurallara uyun

CV'nizi ilanda istenilen nitelikte hazırlayın. Referans numarası verilmiş ise mutlaka yazın. Eğer e-posta ya da faks ile gönderebileceğiniz belirtilmiş ise, dilediğiniz şekilde gönderin. İlanı iyi okuyun.

12. Tekrarlardan kaçının

CV'nin içinde yer alan bilgileri ön yazıda tekrarlamayın. Bu bir ön yazı kısa ve hedefe odaklanmış olmalı. Kendinizi kısaca tanıtın, kendinizi işe uygun görme nedenleri ile ilgili deneyimlerinizi çok kısa belirtin. İş ve şirket hakkındaki ilginizi ve heyecanınızı gösterin. Ön yazıyı başvuruya cevap beklediğinizi , görüşmeye istekli olduğunuzu  saygı (Saygılarımla) ile belirtin.

13. E-posta kullanırken dikkatli olun

E-posta ile iş başvurusu yapmak hızlı ve ucuz yöntem ama bazı noktalara dikkat edilmezse çöpe gitmesine sebep olabilir. Eğer birden fazla işe başvuru yapıyorsanız, her birisine ayrı ayrı e-posta yolu ile gönderin. Kesinlikle aynı e-posta da birden fazla iş adresi bulundurmayın. Her işveren kendisini özel hissetmek ister. E-posta programında düz yazı şeklinde hazırlanan CV'leri hazırlamak zordur. Ayrıca Türkçe font problemi de çıkabilir. CV'nizi ve önyazınızı mutlaka Microsoft Word gibi bir programda hazırlayıp e-posta ile ek olarak gönderin. Ancak e-posta da ne olduğunu konu kısmında belirtin. CV'nizi kaydederken vereceğiniz isim siz ait olsun. Örnek;  ''CV-TugbaKulekci.docx ''

CV ya da Özgeçmiş gibi anlamsız bir sözcük kullanmayın. Herkes aynı adla gönderirse kaydedilmesi mümkün olamaz. Ve son olarak e-postanızın alındığına dair bilgi isteyin.

14. İş ilanı ve kariyer siteleri

Günümüzde artık en etkin ve en çok kullanılan yöntemler arasında iş ilan siteleri gelmektedir. Şirketler bu konuda profesyonel hizmet veren şirketlerle çalışmaktadır. Gazete iş ilanları artık günümüzde pek kullanılmamaktadır. İnternetin yaygınlaşmasıyla şirketler artık tüm Türkiye'de hızlı, verimli ve hedefe odaklı doğru personeli bünyesine katabilmek için bu profesyonel web sitelerini kullanmaktadırlar. Bu ilan siteleri gün geçtikce büyüyerek daha verimli ve aktif CV havuz sistemine sahip olmaktadırlar. Bu sebepten dolayı iş arayan personel ve hızlı bir şekilde kategorilere ayırarak kendine uygun iş ilanlarına ulaşabilmektedir. İş ilan web siteleri üzerinden başvurulan ilanlarda da kesinlikle ilanı dikkatlice okuyup daha sonra istenilen özelliklere göre başvuru yapmaya özen gösterin. Bu sitelerin en büyük özelliği ise; CV'lerinizin bir veritabanın da tutulmasıdır. Bunun en büyük artılarından biri ise, herhangi bir CV içeriğinde güncelleme yapmanız durumunda bu en güncel hali ile anında web portallarında güncellenebilmesidir. Ve havuz da duran bu CV'leriniz şirketlerin insan departmanları tarafından sürekli incelenebilmesidir.

CV'de Dikkat Edilecek Noktalar

1. Etkileyici olmasına dikkat edin ama hayal gücünüz fazla açılmasın.
2. CV'nizi kısa tutun. En fazla 2 sayfa.
3. Detaya ve seçtiğiniz sözcüklere çok dikkat edin.
4. El yazısı kesinlikle kullanmayın. Bilgisayar programında veya iş başvuruları için hazırlanmış web sitelerinde hazırlayın.
5. Yazım, noktalama ve dilbilgisine dikkat edin.
6. CV'nizde ilanla ilgili bilgiler olsun.
7. Tarihlere göre sıralamada arada büyük tarih atlamaları olmasın.
8. Sade ve kolay okunur olsun.
9. Standardın dışında bir format kullanın.
10. Yaratıcı pozisyonlar için yaratıcı davranın.

Özgeçmişin Bölümleri

1. İletişim Bilgileri
2. Eğitim
3. İş Deneyimi
4. Yabancı Dil
5. Bilgisayar
6. Diğer Yetkinlikler
7. Üye olunun Dernek/Kuruluşlar
8. Hobiler/Aktiviteler
9. Kişisel Bilgiler
10. Kariyer Hedefi
11. Referanslar

Özgeçmiş (CV) Çeşitleri

1.  Fonksiyonel  (İşlevsel) CV : bu format daha çok becerilerini ve başarılarını ön plana çıkarmak isteyen kişiler tarafından tercih edilir. Eğer uzun süre çalışma hayatına ara vermişseniz yada aynı alanda çok iş değiştirmiş iseniz, gene bu formatı kullanmanız yararlı olabilir. Bu şekilde okuyanın dikkatini tecrübeniz ile çekmiş olursunuz.
2.  Kronolojik (zaman sıralı) CV: Günümüzde en sık kullanılan CV şeklidir. Bu formatta kişi aldığı tüm eğitimleri ve iş tecrübelerini en son iş tecrübesinden ve eğitiminden bir tarih sırası ile yazar. Bu nedenle inceleyen kişi sizin geçmişinize ait bilgileri kolayca anlayabilir.

Mülakat Rehberi

Mülakat nedir? Mülakat iki kişi yada bir kişi ile bir grup arasında sözlü bilgi alışverişidir. Belirli bir amaç doğrultusunda yapılan yüz yüze görüşmedir. Bu bilgi alışverişi genellikle planlanıp yapılmaktadır. İki tarafında konuşma ve dinlemesini içerir. Mülakatlar tek tip olamaz ve birkaç çeşit mülakat ile karşılaşmanız olasıdır.

Bunlar sırası ile;

1. Standart Görüşme : Görüşmeci sorucağı soruları önceden hazırlar. Görüşmeye başlamadan önce aday hakkında mevcut bilgi kaynaklarını inceler. Belirli soru kalıplarına bağlı olduğu için esneklikten yoksun oluşu ve adayın yeteneğini belirlemekten yetersiz kalışı yöntemin eleştirisi olarak gösterilebilir. Diğer adıda Planlı Görüşmedir.
2. Serbest Görüşme : Önceden herhangi bir soru kalıbı hazırlanmaksızın yapılan görüşme türüdür. Görüşmeci adayın; görüş, duygu ve düşüncelerini özgürce anlatmasına fırsat tanır. Görüşme standat görüşmeye karşı, daha esnek tutulmakta, daha canlı ve esnek görülmektedir. Görüşmecinin geniş bir bilgi deneyim gücüne sahip olması gerekir. Aksi halde adayın davranış ve kişilik değerlendirmelerinde yanlışa doğru gidilebilir.
3. Baskıcı Görüşme : Adayın dengesini nasıl koruduğunu, uyum yeteneğini ve beklenmeyen olaylar karşısında nasıl davranacağını göstermek için yapılan görüşme türüdür. Adayın kendi kendine kontrol yeteneğini ölçer. Daha çok yönetici seçiminde kullanılır.
4. Grup Görüşmesi :  Daha çok yönetici seçiminde özellikle zaman kaybını önlemek için kullanılmaktadır. Adayın girişimciliği, yeni koşullara uyabilmesi gibi davranışları kolaylıkla gözlenebilmektedir. Görüşmeci bir grubu karşısına alır ve doğru yanıt veren işin yeteneğine uygun olanlar seçilir.
5. Komisyon Görüşmesi : Birden fazla görüşmecinin bir araya gelerek adaylarla tek tek görüşmesi şeklindedir. Farklı uzmanlık alanlarından oluşan kişiler bir araya geldiğinden adaylar hakkında daha sağlıklı değerlendirmelerin yapılması mümkün olmaktadır.

Bir Şirketin Adaylarda Aradığı Özellikler Nelerdir?

1. Kendine güven ve kendini motive etme yeteneği
2. Kendini tanımak değerlerinin farkında olmak
3. Zeka
4. Dikkat
5. Eleştirel düşünme sorun çözme becerisi
6. Takım çalışması, iletişim becerisi
7. Öğrenme hevesi
8. Profesyonellik
9. Liderlik
10. Esneklik
11. Kurumsal kültüre uyum
12. Yeteneklerini doğru kullanmak
13. Stratejik analiz
14. Sözlü yazılı ifade
15. Kararlılık
16. Delegasyon- sorumluluk verme
17. Gişimcilik
18. Bağımsız çalışma becerisi
19. Dinleme becerisi
20. Sunum becerisi
21. Öğrenebilme ve öğretebilme kapasitesi
22. Planlama ve organizasyon becerisi
23. Duyarlılık
24. Azim
25. Teknik ve teorik bilgi
26. Pratik bilgi
27. Verimlilik
28. İnisiyatif kullanma
29. Yöneticilik yeteneği
30. Kaynakları organize edebilme ve etkin kullanma
31. Uyum
32. Enerji
33. Yenilikçilik
34. Dürüstlük
35. İş ahlakı
36. Kişilik
37. Donanım kullanımı

İş Görüşmesine Gitmeden Önce Neler Yapmalıyız?

1.  Firmayı tanıyın. İnternetten veya tanıdıklarınızdan firma hakkında bilgiler edinin. Şirket hakkında bilgi edinmiş olduğunuzu farkeden görüşmeci bunu olumlu puan olarak kaydedecektir.
2.  Şirketin yerini öğrenin ve nasıl ulaşabileceğiniz konusunda emin olun. Ayrıca firmanın telefonu da herhangi bir geç kalma durumunda yanınızda bulunmalıdır.
3. Mülakatı yapıcak olan kişinin ismini ve pozisyonunu tam olarak öğrenin ve not alın. Gerekirse görüşme esnasında isim ile hitap edebilirsiniz.
4.  İş görüşmesine çok erken gelmek adayın heyecanlı olduğu göstergesidir. İş yerine çok erken gitmeyin. En fazla 10 dakikayla sınırlandırabilirsiniz.
5.  Yanınızda mutlaka kalem ve not alabileceğiniz bir defter bulundurun.

Mülakat Hazırlığı

İş görüşmesinin başında mülakatçı, havayı yumuşatmak nedeniyle size sohbet niteliğinde sorular sorabilir. Mülakat sırasında mülakatçının yaklaşımı ne olursa olsun, siz resmiyetinizi bozmayın.

İş Görüşmesi

İş görüşmeleri; giriş , gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur. Mülakatın giriş aşamasında çoğunlukla mülakatçı sizi dinlemeyi arzu eder. Profesyonel niteliklerinize ve tecrübelerinize yoğunlaşmayı tercih eder. Gelişme aşamasında profesyonel nitelikleriniz ve tecrübeleriniz ile ilgili verdiğiniz bilgiler hakkında sizden daha fazla bilgi toplamaya çalışır. Sonuç aşamasındaydı görüşmeci firmayı ve pozisyonu detaylı olarak anlatır. Eğer mülakat performansınız mülakatı yapan görüşmeci tarafından beğenilirse pozisyonun maddi imkanlarına da yer verilir.

Mülakatta Beden Dilinin Önemi

İlk izlenim çok önemlidir. Kılık kıyafetiniz özenli olmalıdır. Kendinize güven göstergesidir. Konuşurken içten ve samimi davranılmalıdır.

Mülakat Performansınızı Artırmak İçin Temel Kurallar

1. Kendinizden emin bir ifade ile el sıkışın.
2. Hafifçe gülümseyin.
3. Oturulacak yer gösterilmesini bekleyin.
4. İkram edilse bile, asla sigara içmeyin.
5. Saate bakmamaya özen gösterin.
6. Sorulara cevap verirken göz teması kurmaya özen gösterin.
7. Eğer aynı anda birden fazla görüşmeci varsa, hepsi ile belirli aralıklarla göz teması kurmaya çalışın.
8. Dürüst olun, bilmiyorum demekten çekinmeyin.
9. Kariyeriniz ile ilgili bilgi saklamayın ve yanıltıcı bilgi vermekten kaçının.
10. İstekli olduğunuzu mümkün olduğu oranda gösterin.
11. Ücret, İzin, Sosyal haklar hakkında size iş teklifi yapılmadıkca soru sormayın.

Mülakat Esnasında Sorulabilecek Muhtemel Sorular

1. Kendinizden bahseder misiniz?
2. Üniversite seçiminizi belirtir misiniz?
3. Şirketimiz hakkında neler biliyorsunuz?
4. Neden bizimle çalışmak istiyorsunuz?
5. Bizim için diğerlerinden farklı ne yapabilirsiniz?
6. Stres ortamında rahat çalışabilir misiniz?
7. Maaş beklentiniz nedir?
8. Kendinizde beğendiğiniz ve beğenmediğiniz yönler nelerdir?

Mülakatta Son Aşama

Son hazırlıklar için yapmanız gerekenler ise becerileriniz üzerinde düşünün, geçmiş deneyimleriniz üzerinde odaklanın, mülakat yapacağınız kişinin sorularını tahmin etmeye çalışın ve vereceğiniz cevapları çalışın.

Faydalı olması dileğiyle,

Başarılar Dilerim.

Tuğba KÜLEKÇİ

Grafik&Web Tasarım Eğitmeni

www.tugbakulekci.com.tr